Reklam
Bugun...
Reklam
Reklam
Tarihteki ünlü Kahraman TARKAN KİMDİR ? Pomaklarla ne ilgisi var ?

Dilruba Senocak Pomaklar Hakkinda Derlemeler
pomakajans@gmail.com
facebook-paylas
 


Reklam

Bundan tam 1250 sene önce hem tarihimiz, hem de eski kültürümüz bakımından son derece önemli olan hadiselerden birinin yine bir sonbaharda yaşanmış olduğunu, o devrin en güçlü Uygur  Kıpçak boyu devletlerinden  birinin hükümdarının aldığı kararla bir gecede başka bir dine geçtiğini pek bilmeyiz.

      DİN DEĞİŞTİRDİ, ÖLDÜRÜLDÜ
Mani dini Bügü Kağan'a da, Uygurlar'a da yaramadı! Kağan'ın din değiştirmeye karşı çıkan veziri TARKAN  780'de Bügü Kağan'ı öldürüp "Alp Kutluğ Bilge Kağan" adıyla Uygur tahtına geçti, sonra Hristiyan oldu, halkın bir kısmının da dinini değiştirtip Hristiyan yaptı.

Mani dini Uygurlar'ın ortaya Özellikle sanat bakımından önem taşıyan çok sayıda eser koymalarını sağlayacak ama göçebe âdetlerini kaybetmiş olan Uygur devleti yerleşik hayatın askeri gücü zayıflatması yüzünden bir müddet sonra dağılacaktı...

   Mani'nin derisini yüzüp içine saman doldurdular

ANNE ve baba tarafından İranlı olan Mani, 216'da Mezopotamya'nın güneyindeki bir köyde doğdu. Babasının da bağlı olduğu o devrin sapkın mezheplerinden birine mensup bir çevrede yetişti ve bir ara Hristiyanlar ile de temasta bulundu. 240 senesinde İran ile Hindistan arasındaki bölgeleri dolaşırken Budizm'in Çin , Kipcak , Peçenek  , Türk , boylarının bir kısmı tarafından "Burkancılık" denen sekli ile karşılaştı. Daha sonra her iki inancın bazı unsurlarını biraraya getirerek kendi dininin kurallarını ortaya koydu.

242'de İran tahtına Birinci Şahpur'un geçmesinden sonra başkent Ktesifon'a giden Mani, Şahpur'a Farsça olarak yazdığı "Şâhpurakan" isimli eserini sundu ve dinini yayma iznini aldı. Ardından, doktrinini anlatan çok sayıda eser kaleme aldı, bu eserleri bizzat resimledi ve yazdıkları öğrencileri tarafından Çince'den Latince'ye, Uygurca'dan Kaptice'ye kadar birçok dile tercüme edildi. Mani, kaleme alıp resimlediği eserleri sayesinde İran kültüründe "resmin ve ressamların piri" olarak yeralır.

Mani inancı Şahpur'un ardından 274'te tahta geçen Birinci Behram zamanında İran'ın resmi dini olan  Mecusilik'in başrahibi Kartir'in başlattığı aleyhte kampanya neticesinde yasaklandı ve zindana atılan Mani, 276'da idam edildi. Bir kayda göre çarmıha gerildi, bir diğerine göre derisi diri diri yüzülüp içine saman dolduruldu, bir başka kaynağa göre de hapishanede eceli ile öldü.

Mani'nin ardından, ortaya atmış olduğu din diğer bütün dinler, özellikle de Hristiyanlık ve Müslümanlık tarafından sürekli olarak yasaklandı; Mani'ye inananlar her zaman takip edildiler ve yakalananlar da işkencelerle öldürüldüler. Mani inancını resmi din olarak kabul eden tek devlet ise Uygur – Çin boylarından Kıpçak , Peçenek`ler oldular. Ve belli bir süre balkanlari askeri üs olarak kullanan Uygur – Çin boylarından Kıpçak , Peçenek`ler bu dini Balkanlarada taşıdılar.

Eline, beline, diline' kuralı Mani'nin dininde de vardır

VAROLAN herşey Mani dinine göre iyi-kötü, gündüz-gece, güzel-çirkin, ışık-karanlık yahut ruh-madde şeklinde iki zıt kutup halinde devamlı çatışma içerisindedir. Dünya ise "ruh"un karşılığı olarak kabul edilen ışığın madde ile mücadelesinin neticesinde meydana gelmiştir ve ışığı karanlıktan ayırarak asıl parlaklığına getirmek, gerçek bilginin görevidir.

Dünyada, karanlıklar ülkesi ile ışık âleminin üç aşamalı bir savaşı vardır. Savasın neticesinde ışıklı ruhlar ihtişam sütunu vasıtası ile aydınlık âleme akacak ve ışık ülkesinin hükümdarı bir çeşit "Mesih" olarak dünyaya gelip karanlığa son verecektir.

Mani, "Işığın kurtarılması" için her canlının bazı görevleri olduğunu söyler ve "beş emir" ile "üç mühür" dediği kurallar getirir. Beş emir oruç, dua ve sadakayı ihmal etmemek, yalan söylememek, hiçbir canlıyı öldürmeyip etini yememek, sağlık ile temizliğe özen göstermek ve alçakgönüllü yaşayıp zenginliği sevmemektir. Üç emir ise "Eline, beline ve diline hâkim olmak'tır ve evlenmek kötülüklerin devamını sağlayacak nesillerin ortaya çıkmasına
sebep verdiği için iyi bir hareket sayılmaz.

İran'da üçüncü asırın sonunda ortaya çıkan Mani dini, sonraki asırlarda bazı Hristiyan mezheplerini de etkiledi. Balkanlar'daki Pomakların dini Bogomil ve Fransa ile İtalya 'daki Katar tarikat inin yanısıra diğer grupların inançlarında, Mani dininden önemli izler vardır.

Kaynak : internet ortamında çeşitli kaynaklardan yararlanılmıştır.

Bizi  Facede sosyal Medyada Takip edin.Pomaklar hakkinda her seyden an itibari ile  Haberiniz olsun ..  Pomakbülteni Haber Portalı.

 



Bu yazı 4077 defa okunmuştur.

Reklam

YORUM YAZ

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Reklam
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
GÜNDEM'DEN BAŞLIKLAR
YUKARI